dinsdag 7 februari 2017

Keynote Interne audits als opmaat naar professionele school: Paul van Deursen


  • Wat is het 

    • met elkaar praten over onderwijs
    • waarderen van de onderwijs kwaliteit
    • systematisch verbeteren van onderwijs en kwaliteit

  • Waarom

    • Onderdeel van professioneel leiden van professioneel besturen
    • Expliciteren en verantwoorden wat je hebt gedaan: leveren we voldoende kwaliteit
    • Zorgen dat je als leider in controll bent: ik weet wat er gebeurt en onderneem acties
    • PDCA is het hart van audit systeem
    • Plan: er is een duidelijk en goed (binnen wettelijke kaders) actueel en gezamenlijk (met stakeholders vastgesteld beleid
    • Do: dat je het ook uitvoert, dat de organisatie te dienste staat rondom beleid.dat er eigenaarschap is bij de medewerkers en dat ze daarin worden gefaciliteerd
    • Check: wat zijn de effecten van mijn beleid; hoe tevreden zijn ouders/lln/lk bijstellen van beleid of bijstellen van Do middels meer uren
    • Middels PDCA met een audit houd je ook de lk scherp binnen de cyclus en er ontstaat een debat over onderwijs.

  • Nadelen

    • Kost (relatief) veel tijd
    • Bevat een administratieve bureaucratische component
    • Delicate situatie: bijv. onvoldoende vordering van kwaliteit

  • Hoe ziet het er uit

    • Beschrijving doel: beheersingsparadigma tov leerparadigma - waarderende audit of een risico audit - visie gericht systeem

Stap 1. Bepaal de scope.
Welk onderwerp of welke onderwerpen gaan we onder de loep nemen? Richt de interne audit zich bijvoorbeeld op de mate van veiligheid binnen de school of betreft het de werking van het kwaliteitssysteem? Gaat het om de manier waarop het didactisch concept werkzaam is of om de integrale resultaten van het strategisch beleid

Stap 3. Werk de scope uit in een beoordelingskader.
In het beoordelingskader wordt het gekozen onderwerp uit stap 1. geoperationaliseerd. Auditoren vergelijken straks hun observaties met dit kader. Op basis van deze vergelijking weten zij dan of de door de school genomen beleidsmaatregelen goed, voldoende of onvoldoende zijn uitgevoerd en waar verbetermogelijkheden liggen.

Stap 5. Ontwikkel een stramien voor zelfevaluatierapporten.In de zelfevaluatie zet de school haar beleid en beleidsuitvoering af tegen dat van het “beoordelingskader”. De auditcommissie gebruikt de zelfevaluatie om zich een eerste beeld te vormen van de kwaliteit van het gekozen onderwerp op school en vragen te verzamelen voor het auditgesprek. In het format zelfevaluatie staat beschreven hoe de school een goede zelfevaluatie kan schrijven. Essentieel daarbij is dat de PDCA-kringloop zichtbaar wordt.


Daarna volgt een bezoek. De auditcommissie bekijkt alleen datgene wat is afgesproken is.

Stap 7. Organiseer de audits .Een standaard audit ziet er als volgt uit: “De school schrijft ter voorbereiding op de audit een zelfevaluatie. Het auditteam  komt twee keer bij elkaar om vragen te formuleren. Voor de audit zelf wordt een dag of dagdeel per school uitgetrokken. Begonnen wordt met een rondgang door de school. Daarna volgen gespreksronden van een uur: met het management en de leidinggevenden, met leerlingen, met medewerkers en eventueel ook met ouders en externe stakeholders. De belangrijkste conclusies van de dag worden door het auditteam op het einde teruggekoppeld aan alle geïnteresseerden en enkele weken later in een rapport onderbouwd”. Draag de eerste keer zorg voor goede procesbegeleiding tijdens deze audit zodat iedereen snel in zijn of haar rol komt.

  • Kritische succesfactoren

    • Bestuurlijk inbedden: onderdeel maken van een leercyclus
    • Eigenaarschap bestuur en directie: voorkom dat het een wassen neus wordt. Borg de cyclus en waardeer het. wees kritisch
    • Inplannen en uren: het is belastend
    • Professionaliseren auditoren en schrijvers: na drie/vier jaar ontstaat beheersing
    • Secure planmatige voorbereiding (bijv. staf)
    • Neem de tijd (want cultuurverandering) maar zet wel door
    • Begeleid het proces en de kwaliteit van de eerste resultaten
Mbv auditing creëer je een lerende en professionelere organisatie die gericht actie onderneemt!

Reflectie:
De systematiek van auditing vergt de nodige tijd en inspanning. Het is echter denk ik wel de stap die binnen mijn stichting moet en kan worden gezet. Er is tussen de schoolleiders een veilige omgeving en een grote wil om te verbeteren en te leren. Kijkend naar de kritische succesfactoren dan zal met name opsomming 1 en 2 binnen mijn organisatie moeten worden ontwikkeld. 

Het inzicht dat de PDCA-cyclus het hart van de auditing is herken ik. Ik probeer dit binnen mijn eigen scholen ook zoveel als mogelijk te organiseren en ik denk dat als dit op bestuursniveau ook zou worden gestandaardiseerd, dat dit de kwaliteit van ons onderwijs zou versterken. 





maandag 6 februari 2017

Beschrijving opdracht masterclass bijeenkomst Auditing

Na afloop van de masterclassbijeenkomst zal ik  nav mijn eigen auditing in je eigen instelling kiezen voor de STARR reflectie, Ik zal dit combineren de informatie die we hebben gekregen van Paul van Deursen en daarmee een kritische beschouwing geven de auditsystematiek (of de afwezigheid) binnen mijn instelling.


Masterclass Auditing 07-02-2017


Het onderwerp van de masterclass is Auditing. Dit is een manier waarop organisaties feedback kunnen genereren op hun prestaties. Audits in het kader van externe verantwoording zijn in het onderwijs niet nieuw. Onderwijsinspectie en accreditatiecommissies voeren in het kader van visitaties al decennia audits uit. Daarnaast hebben veel onderwijsinstellingen ook zelf hebben systematieken ontwikkeld waarin zij intern audits uitvoeren om hun onderwijskwaliteit te monitoren. De kern van een audit is dat deskundigen met behulp van een beoordelingskader, op basis van documenten en gesprekken met stakeholders een oordeel vormen over de kwaliteit van (aspecten) van organisaties.
 Hierbinnen zijn een woud aan praktijken ontstaan.

In de masterclass staan komt de inrichting van dergelijke praktijken aanbod. Tijdens de bijeenkomst is er een korte key-note van Paul van Deursen waarbij de bij de essenties van auditing centraal staat. Paul is als adviseur werkzaam in het onderwijs en ontwikkelde in voor verschillende onderwijsinstellingen in beroeps- en voortgezet onderwijs audit-systematieken. 


Het programma biedt vervolgens een viertal keuzemogelijkheden in parallelsessies. 
  • Workshop inrichting audits: In een sessie van 2,5 uur ga je olv Paul van Deursen actief aan de slag met het ontwerpen van een auditsystematiek die past bij jouw onderwijsinstelling;
  • Good practice SSPOH: In een sessie van een uur en een kwartier praat Karin van Zutphen je bij over de good practice die SSPOH op het gebied van auditing aan het ontwikkelen is;
  • Ronde tafel inspectiekader: Voor deze ronde tafel met duur van een uur en een kwartier hebben we een onderwijsinspecteur uitgenodigd om het inspectiekader PO met je door te spreken. Welke rol speelt auditing?
  • Vaardigheidstraining: auditen is niet alleen een systematiek, maar vraagt ook gespreksvaardigheid van auditors. Bij voldoende animo organiseren we olv een ervaren Fontys Auditor een vaardigheidstraining gesprekstechnieken. Waar let je op bij het voeren van auditgesprekken?

Reflectie:

Twee weken geleden is heb ik te maken gehad met drie maal een audit voor mijn scholen. De opdracht hiervoor kwam van mijn bestuurder en het is een exercitie die op alle scholen binnen mijn stichting wordt uitgevoerd. In zekere zin had ik deze masterclass dus ook graag voor mijn eigen audits gehad. Anderzijds neem ik mijn ervaring nu wel mee als een achtergrond waardoor de betekenis van de de key note en de werkshops makkelijker kan afzetten tegenover mijn ervaringen.



Bij het maken van de keuze voor een workshop heb ik ze allemaal aan gevinkt, omdat ze me allen aanspraken. Vooral naar de rol van de inspectie mbt auditing was ik erg benieuwd. Helaas heeft de inspectie zich afgemeld en zal daarvoor in de plaatst Bert Schlüter bestuurder voor de Lowys Porquin komen. Als bestuurdeis hij veel bezig met kwaliteitszorg en goed op de hoogte van het meest recente (ontschotte)  inspectiekader (PO, VO, SO). 

dinsdag 31 januari 2017

Intermezzo van de Stok (3)

Het lijkt er op dat ik daadwerkelijk vandaag "Het Blogmonster" heb overwonnen. Het heeft me veel energie gekost om me er toe te zetten, maar ik vandaag heb ik volgens mij de juiste stappen gezet. Het kost me enorm veel tijd om mijn gedachten die ik in aantekeningen heb gemaakt weer terug te halen, maar anderzijds geeft het voldoening dat het eindelijk lukt.

Ik krijg er zelfs een mate van plezier in......... Wel probeer me maar niet druk te maken om een aantal layout-dingetjes....en richt me nu vooral op de inhoud. Morgen weer een dag.


Sturen op Kwaliteit dag 1: benaderingen kwaliteitszorg


Gestart met Pitches

In mijn pitch heb ik aangegeven hoe mijn "onderwijsdroom'eruit ziet.


Opdracht ontwikkeling professionele identiteit
Mbv padlet zijn er verschillende begrippen geplaatst.






Reflectie


Als ik nadenk over kwaliteit, dan verbind ik dit direct aan "het goede"en aan verbeteren. Het is voor mij in eerste instantie normatief. Kwaliteit drukt de norm uit die we op dit moment, op deze plaats als het goede beschouwen. Het is voor mij dus een begrip dat aan verandering onderhevig kan zijn, ondanks dat het in de spreektaal vaak als iets objectiefs wordt uitgedrukt. De uitdrukking: "Kwaliteit verloochent zich niet" is in deze interessant. Is het überhaupt mogelijk om over kwaliteit te spreken als op zichzelf (be)staand iets? Zonder een vastgestelde norm? Ik ben van mening dat dit niet kan.

Doordat het onderwijs rekenschap dient te geven aan de maatschappij over de kwaliteit die zij levert en tegelijkertijd de maatschappij onderhevig is aan (normatieve) veranderingen (wat we nu belangrijk vinden, vinden we over 10 jaar...) zal ik als schoolleider continu moeten beseffen wat meest actuele kwaliteitseis is.

Zoals ik in mijn pitch ook heb beschreven, vind ik eigenaarschap een uiting van kwaliteit of in ieder geval een voorwaarde om kwaliteit te bereiken, voor leerkracht en voor leerling. Ik heb dit begrip op mijn verschillende scholen bij de leerkrachten versterkt door de onderzoeksresultaten van John Hattie te introduceren. Hij stelt dat het onderwijs onder andere zichtbaar moet maken dat leerlingen instaat zijn zichzelf iet te kunnen leren. Aan de andere kant ben ik ook gericht op de output van het gegeven onderwijs. Ik denk dat opbrengsten van kinderen iets kunnen zeggen over de kwaliteit van het onderwijs dat zij hebben gevolgd. Dan bedoel ik niet op zichzelf staande resultaten, maar resultaten bekeken over een periode, in vergelijking met elkaar.

Tot slot merk ik dat kwaliteit voor mij niet meteen een connotatie heeft met vragenlijsten en kijkwijzers. En toch zijn het instrumenten die mij wellicht gaan helpen om met mijn collega's over kwaliteit te spreken.



College

"Sturen op kwaliteit"- begrippen kwaliteit en kwaliteitsmanagement


Enkele kernbegrippen:

• Kwaliteit: positieve eigenschap, iets dat we willen nastreven.

• Kwaliteitsbeleid: Betreft de kwaliteitsdoelen. Hetgeen de organisatie van waarde acht en nastreeft.

• Kwaliteitszorg: betreft de normstelling, controle, beheersing en borging ten aanzien van de nagestreefde kwaliteit.

• Kwaliteitsysteem: de organisatiestructuur, verantwoordelijkheden, procedures, processen en voorzieningen voor het ten uitvoer brengen van kwaliteitszorg.

• Kwaliteitsborging: betreft het beheersen van het kwaliteitssysteem, teneinde het gewenste kwaliteitsniveau te realiseren.

• Integrale kwaliteitszorg: Het ontwikkelen, invoeren, hanteren en bewaken van een kwaliteitssysteem (ook wel TQM, kwaliteitsmanagement).


Verbinding van leiderschap aan resultaten/output.

Kwaliteit gedefinieerd vanuit verschillende invalshoeken:

1. Transcendente invalshoek
2. Productgerichte invalshoek
3. Gebruiksgerichte invalshoek
4. Productiegerichte invalshoek
5. Waardegerichte invalshoek

Koppeling met Leithwood:

In deze module wordt kwaliteitszorg beschouwt in de context van de PLG, dus continuous improvement, shared values, focus on student learning, shared and transformational leadership.

Opdracht inventarisatie kwaliteitsinstrumenten eigen school/ instelling

Nav gesprek heb ik lijst met kwaliteitsinstrumenten aangevuld ten opzichte van mijn eerste lijst








Toelichting op de laatste kolom:







Reflectie:

De meeste instrumenten die ik gebruik zijn gericht op "reflectie op het proces" (10x) of gericht op "schoolverbetering" (9x).Slechts 5 instrumenten hebben volgens mij betrekking op "rekenschap"












Voorbereiding start van de module 'Sturen op kwaliteit' 13 december

In de module ‘Sturen op kwaliteit’ wordt gewerkt vanuit verschillende concepten m.b.t. kwaliteit en het zorgen voor een cultuur waarin hoge verwachtingen van teamleden, onderwerp van gesprek zijn. Leiders in zo’n cultuur zijn in staat deze gesprekken te voeren (skills) en bouwen daarmee aan het vermogen van teamleden tot het nemen van interne verantwoording voor geleverde (team)prestaties. 

Centraal staat de vraag wat kwaliteit is, en hoe je deze als onderwijsorganisatie kunt realiseren en hoe leiders en hun teams zelf de regie houden/nemen over kwaliteit van onderwijs. Kwaliteitsdenken is daarbij niet primair een externe verplichting, maar wordt gezien als het vorm geven aan de eigen visie en als actief sturingsmechanisme.


Als voorbereiding voor de bijeenkomst van 13 december kregen we de volgende opdrachten:

1. Maak een lijst van instrumenten die in jouw school in het kader van kwaliteitszorg worden gebruikt. Neem deze lijst en de instrumenten (digitaal) mee naar de eerste bijeenkomst. Gebruik daarvoor bijgaand format (excel met naam instrument, doel, periodiciteit gebruik, intern/ extern gebruik).



De volgende lijst met instrumenten heb ik opgesteld.





2.Lees het artikel van Treacy en Wiersma; Welke van de drie waardestrategieën vindt je kenmerkend voor jouw school/ instelling?


De strategieën zijn:
Operational Excellence:
Een organisatie gericht op het verbeteren van operaties en uitvoering zodat de organisatie een redelijke kwaliteit voor een zeer lage prijs kan bieden. De focus ligt op efficiency, gestroomlijnde operaties.
Costumer Intimacy:
Een organisatie gericht op het uitblinken in klantaandacht en klantenservice. De organisatie past producten en diensten aan ten behoeve van individuele of bijna-individuele klanten en werkt actief aan een positieve vertrouwensband met de klant. De focus ligt het leveren van producten en diensten op tijd en boven klantverwachtingen en betrouwbaarheid. De organisatie ontwikkelt zich naar de behoeftes van de klanten en probeert zo dicht mogelijk bij de klant te staan.
Product leadership
Een organisatie gericht op het excelleren op product innovatie en merkmarketing. De focus ligt op ontwikkeling, innovatie, ontwerp, en het beste product willen maken en blijven verbeteren.

Mijn scholen houden zich voor namelijk bezig met costmer  intimacy en gedeeltelijk op product leadership. 


Reflectie
Treacy en Wiersema pleiten in hun artikel voor het beheersen van alle drie de strategieën waarbij de organisatie dient te excelleren op één strategie. Als schoolleider prikkelt het me om na te denken wie de klant is: de ouder of de leerling (of beiden). En hanteer je bij beide groepen dezelfde strategie?


3. Bereid een elevator pitch voor, waarin je aangeeft wat voor jou de essentie is aan kwaliteit en/ of sturen op kwaliteit in het onderwijs en waarom je dat vindt. Denk ter voorbereiding na over kritische situaties waarin kwaliteit in het geding was, of onder druk stond, of aan een ‘droom’ die je koestert ten aanzien m.b.t. onderwijskwaliteit

Mijn Pitch:

De leraar doet er toe. 
Voor een veilig pedagogisch leerklimaat, 
Voor goede leerresultaten, 
Voor een prettige communicatie
Voor het creëren van kwaliteit. . . .
Voor goed en kwalitatief onderwijs!

Als we onderkennen dat de leerkracht het centrum van invloed op de onderwijskwaliteit is, dan dient wat mij betreft de grootste focus en aandacht te liggen op het verbeteren van de kwaliteit van de leraar zelf.

Ik droom van leraren die weten wat er nodig is om te komen tot leren. Bij hen zelf, maar nog belangrijker bij de kinderen. Leraren reflecteren op hun werkzaamheden om zich zelf te verbeteren. Leraren die samen blijven leren, leraren die samen willen leren. Leraren die leren plezierig maken voor de kinderen en voor henzelf.

Ik droom van leraren die eigenaarschap,verantwoordelijkheid voelen en nemen om hun onderwijs en hun leren continu kritisch te bekijken en deze te verbeteren.





Intermezzo van de Stok (2)

Het tweede gesprek met Gerrie was wederom kort en wederom krachtig. In overleg heb ik met haar wederom werkafspraken gemaakt, waarin ik me nadrukkelijk committeer. Ik heb het gesprek ook aangegeven dat juist dit commitment mij dwingt”. Misschien een mooie naam voor mijn stok: commitment.

Dit proces heeft me ook doen nadenken hoe ik mijn valkuil/kracht werkt in mijn leiderschap, mijn dagelijkse werk. Juist in een omgeving waar veel emoties spelen, van leerlingen, van ouders en van leerkrachten, is een portie relativeren zeer zinvol. Ik krijg van collega’s terug dat zij het prettig vinden dat ik rustig blijf en zaken in het juiste perspectief kan zetten. Daarmee bied ik hen ruimte om te komen tot een oplossing. Maar hoe zit het dan met zaken die ik niet zo belangrijk vind (en dus relativeer, vaak details) en waarvan ik weet dat een ander (bijv. leerling, ouder of leerkracht) deze wel belangrijk vindt? Ik merk dat ik daarvoor mensen om mij heen heb georganiseerd. Veel van mijn MT-leden vinden het prettig om op sommige momenten bepaalde zaken (bijv. maken van roosters, notulen of planningen) uit te werken, om bezig te zijn, om te doen. Ik prikkel hen daarentegen om vooral ook na te denken, stap terug te doen, te relativeren. Daarnaast merk ik dat mijn andere valkuilen zoals bijvoorbeeld trots voor mij al als een flinke stok functioneert. Echter teveel tikken van de stok kan leiden tot een blessure en dat is natuurlijk ook niet de bedoeling.

Na afloop van het gesprek heb ik de volgende werkafspraken gemaakt.
  • ·         Sturen mail naar Bert en Jack ivm ingeleverde stuk
  • ·         Uploaden op (voor) 31 januari opdracht 360 feedback MO
  • ·         Gerrie geeft vanaf 31 januari reactie op de Blog van Kwaliteit
  • ·         Uploaden gehele opdracht MO op (voor) dinsdag 7 februar
  •       Vervolgafspraak met Gerrie: dinsdag 7 februari ( masterclass) 12:30u 
  • ·         Bespreken voorwaarde om module Innoveren af te ronden.

En het feit dat ik deze afspraken hier nu op mijn blog plaats zijn voor mij twee stappen: inslikken die trots en het activeren van een extra stok.